Holl Enwogion

[themau-enwog-rhiant]

Mae Cynan yn enwog am fod yn fardd, dramodwr ac Eisteddfodwr.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Alfred Russel Wallace yn enwog am fod yn naturiaethwr a hyrwyddwr diwygiadau cymdeithasol.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Alice Williams yn enwog am fod yn llenor, artist a gwirfoddolwr lles. Ei ffugenw oedd Alys Meirion.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Aneurin Bevan yn enwog am sefydlu’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol.

[themau-enwog-rhiant]

Arweiniodd Annie Hughes Griffiths ddirprwyaeth Deiseb Heddwch gan fenywod Cymru i America.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Augusta Hall yn enwog am fod yn noddwraig diwylliant a dyfeisydd y wisg Genedlaethol Gymreig. Arglwyddes Llanofer oedd ei theitl bonedd, a Gwenynen Gwent oedd ei henw barddol.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Augustus John yn enwog am fod yn arlunydd blaenllaw.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Bartholomew Roberts neu Barti Ddu yn enwog am fod yn fôr-leidr.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Berta Ruck yn enwog am fod yn nofelydd

[themau-enwog-rhiant]

Mae Betsi Cadwaladr yn enwog am ei gwaith fel nyrs yn Balaclava, yn ystod Rhyfel y Crimea.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Betty Campbell yn enwog am fod y brifathrawes Du gyntaf yng Nghymru ac yn weithredydd cymunedol yn ardal Caerdydd.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Caradog Prichard yn enwog fel bardd a llenor. Ef yw awdur y nofel 'Un Nos Ola Leuad' gyhoeddwyd yn 1961. Mae’r nofel yn darlunio plentyndod yr awdur yn Nyffryn Ogwen ar ddechrau'r 20fed ganrif, ac yn crybwyll pethau a ddigwyddodd ym mywyd Caradog Prichard ei hun. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae Catrin o Ferain yn enwog am ei bod yn dod o deuluoedd Brenhinol a Bonheddig. Mi briododd bedair gwaith ac mae’n cael ei galw yn 'Fam Cymru'.

[themau-enwog-rhiant]

Y cyntaf i gyfieithu’r 'Mabinogi' i’r Saesneg. Hi ddyfeisiodd y teitl 'The Mabinogion'. Roedd hi’n gyfieithydd, ieithydd, entrepreneur, awdur a chasglwr celf.  

[themau-enwog-rhiant]

Mae Clive Sullivan yn enwog am fod yn chwaraewr rygbi'r gynghrair. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae David Davies Llandinam yn enwog am fod yn ddiwydiannwr ac Aelod Seneddol. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae D. J. Williams yn enwog am fod yn lenor ac yn un o’r tri a garcharwyd am losgi Ysgol Fomio Penyberth. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae David Lloyd George yn enwog am fod y Cymro cyntaf i fod yn Brif Weinidog Prydain, yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae Dewi Sant yn enwog am fod yn Nawddsant Cymru. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae Donald Watts Davies yn enwog am fod yn  arloeswr cyfrifiadureg ddigidol, ac arloeswr dull arbennig o drosglwyddo data sy’n rhan bwysig o’r rhyngrwyd. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae Dorothy Noel Bonarjee yn enwog am fod yn fardd a chyfreithwraig.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Dylan Thomas yn enwog am fod yn fardd a llenor.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Edward Williams yn enwog fel bardd a hynafiaethydd.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Eirwen Meiriona Gwynn yn enwog am fod y ferch gyntaf i dderbyn PhD mewn Ffiseg ym Mhrifysgol Cymru, Bangor.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Eldra Mary Jarman yn enwog am fod yn delynores ac awdur.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Eleanor de Montfort yn enwog am fod yn dywysoges a diplomydd.

[themau-enwog-rhiant]

Nofelydd Radical, Ymgyrchydd Ffeministaidd a Diwydiannwr Cynnar. Ysgrifennodd Elizabeth Amy Dillwyn rai o’r nofelau lesbiaidd cyntaf i fod mewn print.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Liz Howe yn enwog am fod yn ecolegydd blaenllaw a fu’n cyfrannu at fesurau cadwraethol yng Nghymru.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Elizabeth Phillips Hughes yn enwog am fod yn Addysgydd

[themau-enwog-rhiant]

Mae Elizabeth Watkin-Jones yn enwog am fod yn awdur llyfrau plant.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Ellis Humphrey Evans (Hedd Wyn) yn enwog am fod yn fardd a gafodd ei ladd tra’n ymladd yn y Rhyfel Byd Cyntaf.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Eluned Morgan yn enwog am fod yn llenor

[themau-enwog-rhiant]

Mae Emmeline Lewis Lloyd yn enwog am fod yn un o ddringwyr benywaidd cyntaf o Brydain i ddringo yn yr Alpau.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Enrico Alphonso Stennett yn enwog am fod yn actifydd cysylltiadau hil, dyn busnes a dawnsiwr.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Evan James, ai fab James James, yn enwog am fod yn gyfansoddwyr 'Hen Wlad Fy Nhadau'. Ffug enw Evan James oedd Ieuan ap Iago

[themau-enwog-rhiant]

Mae Frances Batty Shand yn enwog am fod yn weithiwr elusennol.

[themau-enwog-rhiant]

Frances Hoggan oedd y Gymraes gyntaf i ymgymhwyso'n feddyg, a bu'n flaenllaw yn yr ymgyrch i wella addysg i ferched yng Nghymru.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Gareth Richard Vaughan Jones yn enwog am fod yn ieithydd a newyddiadurwr.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Grace Williams yn enwog am fod yn gyfansoddwraig ac yn gerddor.

[themau-enwog-rhiant]

Roedd Gwen John yn arlunydd a oedd yn enwog am baentio hunan-bortreadau, paentiadau o ferched eraill, a bywyd llonydd.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Gwendoline Davies Gregynog yn enwog am fod yn gasglydd gwaith celf a chymwynasydd.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Gwenllian yn enwog am fod yn Dywysoges, ac am arwain byddin, yn absenoldeb ei gŵr, mewn cyrch yn erbyn y Normaniaid.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Gwynfor Evans yn enwog am fod yn genedlaetholwr a gwleidydd.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Harri VII yn enwog am fod yn Frenin Lloegr ac am ddechrau llinach y Tuduriaid.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Helen Josephine Watts yn enwog am fod yn gantores.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Helen Wyn Thomas yn enwog am fod yn actifydd heddwch, ac yn un o fenywod Greenham Common.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Hywel Dda yn enwog am fod yn Frenin a Deddfwr.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Syr Ifan ab Owen Edwards yn enwog am fod yn ddarlithydd a sylfaenydd Urdd Gobaith Cymru.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Jacob Thomas yn enwog am gynrychioli Prydain yn y Gemau Paralympaidd.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Jimmy Wilde yn enwog am fod yn focsiwr, pencampwr pwysau pry'r byd o 1916–23.

[themau-enwog-rhiant]

Pêl-droediwr oedd John Charles a chwaraeodd i Leeds United, Juventus a Chymru. Yn ôl rhai, ef oedd un o’r pêl-droedwyr gorau i'w fagu yng Nghymru yn yr ugeinfed ganrif.

[themau-enwog-rhiant]

Mae John Davies yn enwog am fod yn hanesydd, academydd a chyflwynydd teledu.

[themau-enwog-rhiant]

Mae John Frost yn enwog am fod yn un o arweinwyr mudiad y siartwyr yn y 1830au.

[themau-enwog-rhiant]

Mae John Jones yn enwog am fod yn Seryddwr ac yn Ieithydd.

[themau-enwog-rhiant]

Mae John Roberts yn enwog am ganu'r delyn. Ei ffugenw oedd Alaw Elwy, Telynor Cymru.

[themau-enwog-rhiant]

Mae John Ystumllyn yn enwog am fod yn arddwr blaenllaw a goruchwyliwr tir, ac roedd yn un o'r bobl Ddu gyntaf yng Nghymru i gael hanes ei fywyd wedi ei gofnodi.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Kate Bosse-Griffiths yn enwog am fod yn Eifftolegydd ac Awdures.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Kate Roberts yn cael ei chydnabod fel llenor amlycaf Cymru yn yr 20fed ganrif.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Kathleen Carpenter yn enwog am fod yn ecolegydd blaenllaw ac arloesol.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Kyffin Williams yn cael ei ystyried yn un o brif arlunwyr Cymru a'r mwyaf llwyddiannus erioed o ran gyrfa fel artist proffesiynol.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Laura Ashley yn enwog am fod yn ddylunydd ffasiwn.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Lewis Valentine yn enwog am fod yn awdur, cenedlaetholwr a gweinidog.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Llywelyn ap Gruffudd yn enwog am fod yn Dywysog Cymru.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Lois Blake yn enwog am fod yn hanesydd a hyrwyddwraig dawnsio gwerin Cymru

[themau-enwog-rhiant]

Mae Lucy Gwendolen Williams yn enwog am fod yn gerflunydd.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Margaret Davies, Gregynog yn enwog am fod yn gasglydd celfwaith a chymwynasydd.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Margaret Haig Thomas yn enwog am fod yn swffragét, golygydd, awdur a gwraig fusnes.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Maria Jane Williams yn enwog am fod yn gasglwr llên gwerin a cherddor.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Martha Hughes Cannon yn enwog am fod yn feddyg, a’r fenyw gyntaf i gael ei hethol i Senedd Daleithiol yn Unol Daleithiau America.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Mary Dilys Glynne yn enwog am fod yn wyddonydd blaenllaw ac yn batholegydd planhigion.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Mary Gillham yn enwog am fod yn naturiaethwr ac ysgolhaig.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Mary Jones yn enwog am gerdded 25 milltir i’r Bala i brynu Beibl, ar ôl cynilo’r arian am 6 mlynedd.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Mary Wynne Warner yn enwog am fod yn fathemategydd.

[themau-enwog-rhiant]

Roedd Megan yn enwog am fod yn Aelod San Steffan benywaidd cyntaf Cymru, ac am ymgyrchu dros hawliau merched.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Michael D. Jones yn enwog am fod yn weinidog gyda'r Annibynwyr a phrifathro Coleg ac un o sefydlwyr y Wladfa ym Mhatagonia.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Morfydd Owen yn enwog am fod yn gyfansoddwraig, pianydd, a chantores.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Myriel Irfona Davies yn enwog am fod yn ymgyrchydd dros y Cenhedloedd Unedig.

[themau-enwog-rhiant]

Nansi Richards oedd un o delynorion mwyaf enwog Cymru.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Non yn enwog am fod yn fam i Dewi Sant, Nawddsant Cymru.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Olive Annie Wheeler yn enwog am fod yn Seicolegydd ac Addysgydd.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Owain Glyndŵr yn enwog am fod yn 'Dywysog Cymru'.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Rachel Barrett yn enwog am fod yn swffragét. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae Rhys ap Gruffudd yn enwog am fod yn Arglwydd y Deheubarth ac am gynnal yr Eisteddfod gyntaf yn Aberteifi. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae Richard Burton yn enwog am fod yn actor. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae Richard Lewis yn enwog am fod yn wrthryfelwr Cymreig.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Robert Recorde yn enwog am fod yn fathemategydd a meddyg. Fe greodd y symbol hafal (=).

[themau-enwog-rhiant]

Mae Ryan Davies yn enwog am fod yn ddigrifwr, canwr ac actor. 

[themau-enwog-rhiant]

Bardd, golygydd, morwraig, pregethwraig ac athrawes oedd Sarah, a chaiff ei hadnabod yn ôl ei henw barddol, Cranogwen.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Sarah Siddons yn enwog am fod yn actores. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae Saunders Lewis yn enwog am fod yn wleidydd, beirniad a dramodydd. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae William Price yn enwog am fod yn feddyg a 'dyn od'. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae T. Llew Jones yn enwog am fod yn fardd a llenor toreithiog. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae Terry Higgins yn adnabyddus am fod yn un o’r bobl gyntaf yn y Deyrnas Unedig i farw o salwch yn gysylltiedig ag AIDS. 

[themau-enwog-rhiant]

Mae Tommy Bamford yn enwog am fod yn bêl-droediwr sydd wedi chwarae i Wrecsam, Manchester United ac Abertawe.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Thomas Maldwyn Pryce yn enwog am fod yn rasiwr ceir.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Thomas William Jones yn enwog am rwyfo bad achub rhif 8 y 'Titanic' ac achub bywydau nifer o bobl. 

[themau-enwog-rhiant]

Bardd a heddychwr o Sir Benfro oedd Waldo. Yn aml iawn, cyfeiriwyd ato wrth ei enw cyntaf yn unig.

[themau-enwog-rhiant]

Mae William Morgan yn cael ei gydnabod fel y person a oedd yn bennaf gyfrifol am gyhoeddi’r cyfieithiad llawn cyntaf o’r Beibl Cymraeg yn 1588. Roedd y cyfieithiad yn rhoi cyfle i bobl Cymru ddarllen yr Hen Destament am y tro cyntaf yn Gymraeg.

[themau-enwog-rhiant]

Mae William Williams, Pantycelyn, yn enwog am fod yn awdur ac am ysgrifennu emynau.

[themau-enwog-rhiant]

Mae Winifred Margaret Coombe Tennant yn enwog am fod yn gennad i gynulliad cyntaf Cynghrair y Cenhedloedd, un o 'ferched y bleidlais', meistres gwisgoedd Gorsedd y Beirdd, a chyfryngwr ysbrydion (medium). Ei henw gorseddol oedd 'Mam o Nedd'.